Inzichten topdialoog ‘Duurzaamheid’

Op 30 juni 2022 werd de vierde topdialoog van Het Schoolgebouw van de Toekomst georganiseerd. Ditmaal werd ingegaan op een van de meest actuele vraagstukken wanneer het gaat over de toekomst: duurzaamheid. Onze community, met daarin verschillende stakeholder uit de onderwijssector waren te gast op de Automotive Campus van het Summa College in Helmond.

Na een voorstelrondje van alle deelnemers, werd de topdialoog afgetrapt door Directeur Automotive & Smart Mobility bij Summa College, Roel Akkerman. Hij lichtte de visie van de onderwijslocatie, het toekomstbeeld en best practices toe wat naast inspiratie direct de leidraad vormde voor de topdialoog. Dit deed een gesprek ontstaan tussen de deelnemers, wat veel verder ging dan duurzaamheid op het gebied van huisvesting. Het thema werd doorgetrokken naar onder meer duurzaamheid binnen het curriculum en een leven lang leren voor de studenten, ofwel; de meest duurzame vorm van onderwijs.

Verkaveling in het onderwijs

Ten eerste werd gesproken over de huidige structuur van en werken in het onderwijs. Docenten worden opgeleid binnen het gekozen vakgebied, waarna zij die kennis overbrengen aan de studenten. Werkt deze aanpak nog wel? Ook voor hen is blijvende ontwikkeling een speerpunt. Want wat nu actuele beroepskennis is, is waarschijnlijk over drie jaar niet meer relevant in een wereld die gekenmerkt wordt door veranderingen en innovaties, die elkaar in rap tempo opvolgen. De verkaveling, gekenmerkt door vakken en vaste leermaterialen die al tijdens de docentenopleiding zijn uitgestippeld, is funest wanneer het gaat over het onderwijs van de toekomst en de continuïteit hiervan.

Talentontwikkeling ten grondslag

Akkerman verwacht dat deze flexibiliteit op termijn – en het liefst zo snel mogelijk – ook terug te zien zal zijn in de manier waarop studenten worden opgeleid. Waar nu van bovenaf wordt bepaald wat studenten moeten leren en in welke volgorde, zal plaats moeten maken voor een open curriculum en coaching. Met de juiste begeleiding en sturing zullen studenten zo zelf de keuze kunnen maken, waarvoor zij willen worden opgeleid en welke vaardigheden zij daarvoor nodig hebben. Vaste diploma’s maken hierbij plaats voor talentontwikkeling. Als het aan Akkerman en de deelnemers van de topdialoog ligt, krijgt iedere student op termijn een persoonlijke leerroute en wordt een focus op talenten de norm in het gehele Nederlandse onderwijs.

Eerst ontdekken, dan de benodigde kennis

Ook de drie overkoepelde thema’s van het onderwijs en schoolgebouw van de toekomst die tijdens de eerste verkennende topdialoog werden bepaald werden door Akkerman beaamd. Zo zal het schoolgebouw op de eerste plaats een ontmoetingsplek vormen voor studenten waar zij zich veilig voelen, fysiek en mentaal. Een plek waar zij kunnen ontdekken wie zij zijn, wat zij willen en worden uitgedaagd. Ook hierbij is een vast curriculum niet meer passend. Zo wordt op technische scholen, waaronder bij Automotive, in de eerste onderwijs periode van het eerste leerjaar gestart met onder meer het vak wiskunde, simpelweg omdat dit ooit is bedacht. Niet de meest inspirerende kick-off en zeker niet de meest motiverende. De reden dat dit op de Automotive Campus van het Summa College inmiddels anders wordt aangepakt. Eerst ontdekken in de zogeheten landingsperiode, daarna door naar de benodigde lessen om het gekozen vak goed uit te kunnen voeren. Deelnemers van de topdialoog beaamde deze visie. Ook zij horen en zien van en bij studenten het nut van een eerste periode van ontdekking, bijvoorbeeld door de praktijk middels stages te verkennen.   

Positieve bekrachtiging van verandering

In het middelpunt van de onderwijstransitie staan de docenten. Het bestuur bepaalt dan wel de richting, maar de personen die de visie verwezenlijken en overbrengen naar de studenten zijn de leerkrachten. De deelnemers zien hierin een verdeling; docenten die staan te trappelen om het onderwijs van de toekomst te verwezenlijken en de twijfelaars die meer input nodig hebben en zij die liever geen verandering zien. Onnodig om te zeggen is het dat de nieuwe visie gedragen zal moeten worden door alle stakeholders binnen het onderwijs, maar docenten die niet mee willen extra sturing geven? Daarbij staan alle neuzen van de deelnemers dezelfde kant op: de aandacht moet gaan naar diegene die zich ‘voor de wagen’ bevinden met positieve bekrachtiging. De overgebleven groep van tegenstribbelaars, volgt wanneer zij merken buiten de boot te vallen vanzelf.  

Altijd toegang tot de juiste informatie en ontwikkelingen

Waar het onderwijs en de lesmethodes traditiegetrouw veelal gebaseerd zijn op de aanschaf van boeken, zal ook dit op termijn moeten veranderen. Net zoals diploma’s een beeld geven van de verleden tijd, doen lesboeken dat ook. Digitale toegang tot de juiste informatie en de laatste wetenschappelijke artikelen, zijn volgens hem dan ook de ideale manier om mee te blijven gaan met de tijd. Daarbij komt dat dit ook nog eens de duurzame wijze is in plaats van het drukken en aanschaffen van talloze boeken, die veelal slechts enkele keren worden opengeslagen voor enkele passages.

Een ander verrassend inzicht? Waar de sterke verbinding met het bedrijfsleven wederom een terugkerend gespreksonderwerp was tijdens de topdialoog, waren diverse deelnemers van mening dat het overgrote deel van het bedrijfsleven gericht op technische werkzaamheden, zoals automonteurs, zich mede door grote personeelstekorten niet bezighouden met de toekomst. Veelal wordt gewacht tot de overheid consequenties in kaart brengt, voor daadwerkelijke stappen worden ondernomen.

Duurzaamheid verweven in het onderwijs & de juiste know-how in huis

Op het gebied van duurzaamheid binnen het onderwijs, is het een must om dit thema te integreren binnen alle lessen en projecten. Wordt duurzaamheid een losstaand vak, dan is de link met andere lessen en daarmee de praktijk ver te zoeken. Bij het Summa College krijgt het thema inmiddels vorm in diverse projecten, zoals de ontwikkeling van future proof tiny houses en auto’s die waterstof als brandstof gebruiken, en dan het gebouw waarbij zelfs de toiletten zoveel mogelijk water besparen bij het doortrekken. Ook is het gebouw gasloos, door de luchtwarmtepomp installatie op het dak. Om het thema verder te trekken en de hiervoor genoemde integratie te realiseren is een expert op dit gebied aangenomen die meedenkt in de uitdagingen en oplossingen en docenten ondersteunt in het verweven van duurzaamheid in hun lessen en vakgebied. Willen we het onderwijs daadwerkelijk mee laten ontwikkelen met de wereld om ons heen en bijbehorende vraagstukken, dan zal iedere onderwijsinstelling de handen ineen moeten slaan met dit soort experts. Ofwel, de juiste mensen moeten een plek aan tafel krijgen.

 

Het laatste nieuws

© 2021 Schoolgebouw van de toekomst  |  Alle rechten voorbehouden  |  Algemene voorwaarden  |  Privacyverklaring